|
10 - نامه كوتاه و پر معنى از يك بانو
روزى هارون الرشيد (پنجمين خليفه عباسى ) براى رد كردن حقوق افراد به صاحبانش و رد
مظالم عباد، بر مسند نشست ، و اعلام شد همه افراد براى دادخواهى نزد هارون آيند.
در آن روز بانويى نزد هارون آمد و نامه اى را به هارون داد، هارون نامه را گشود و
ديد در آن نوشته است .
اتم الله امرك ، بما اتاك وزادك رفعة فلقد عدلت فقسطت
خداوند امور تو را كامل كرد، و ترا به آنچه عنايت فرمود خوشحال نمود، و بر مقامت
افزود، و عدالت و سپس قسط نمودى
ظاهر اين عبارت ، تعريف ستودن هارون بود، ولى وقتى كه هارون اين عبارت كوتاه را
خواند، دريافت كه آن بانوى اديب ، او را سرزنش و موعظه مى نمايد، از اين رو به
حاضران گفت : آيا مى دانيد منظور اين بانو از اين نامه چيست ؟
گفتند: منظور او چيست ؟
هارون گفت : امام اينكه اين بانو نوشته اتم الله امرك خدا امر تو را تمام و كمال
كند منظورش قول شاعر است كه گويد:
اذا تم امرا دنى نقصه
توقع زوالا اذا قيل تم
يعنى : هنگامى كه امور كامل شد، نقص آن نزديك شود و در اين صورت وقتى گفته شد تمام
گرديد، در انتظار نابودى آن باش .
اما اينكه نوشته است و فرحك بما اتاك : و تو را به آنچه خداوند داده خوشحال نمود از
(آيه 44 سوره انعام ) قرآن گرفته كه خداوند مى فرمايد: حتى اذا فرحوا بما اوتوا
اخذناهم بغتة فاذا هم مبلسون تا آنكه چون (ستمگران بر اثر وفور نعمتهاى اليه ) شاد
و غافل شدند، ناگهان آنها را گرفتيم (و مرگ بسراغشان آمد) و اميدشان قطع گرديد.
اما اينكه اين بانو نوشته وزادك رفعة : خدا بر مقام تو بيفزود از قول شاعر، گرفته
كه گويد:
ما طار طير و ارتفع
لا كما طار وقع
هيچ پرنده اى در پروازش ، اوج نگرفت مگر اينكه همانگونه كه به بالا رفت ، و به
پايين آمد (فوراه چون بلند شود سرنگون شود)
و اما اينكه نوشته : لقد عدلت فقسطت عدالت و قسط ورزيدى
اين جمله را از آيه (15 سوره جن ) گرفته كه خداوند مى فرمايد: و اما القاسطون
فكانوا لجهنم حطبا و اما آنانكه عدول از حق مى كنند، هيزم دوزخ باشند.
حاضران از درك هارون ، تعجب كردند، سپس هارون ناگزير آن بانو را خواست ، و از حال و
نياز او پرسيد، و مشكل زندگى او را برطرف ساخت ،
(285)
|
